اخبار

امامزاده بی بی زبیده – شهر ری

  • توسط irantraveller
  • 2020-01-02

از بیرون که نگاه می‌کنی سردری طلایی همراه با دو گلدسته نمایان است که توجه خیلی‌ها را به خـود جلب می‌کند. انتهای حیاط ساختمان اصلی امامزاده قرار دارد، از پله‌های ساختمان وارد قسمت اصلی امامزاده شدیم. درب ورودی بسیار قدیمی با خاتم‌های زیبایی تزئین شده که بیش از چند دهه از عمر آن می‌گذرد.

آرامگاه بی‌بی‌زبیده یادگاری مهجور از عصر صفویه در شهر ری است، این آرامگاه واقع در شهرری بعد از پل سیمان، حسین آباد واقع شده است. مردم محلی این آرامگاه را منتسب به دختر امام حسین(ع) می‌دانند.

فاطمه زبیده، بنت سید الشهدا(ع) و زوجه حضرت قاسم و خواهر امام سجاد(ع)، در شهر ری جایی نزدیک به حرم حضرت شاه عبدالعظیم آرمیده است.

در کتاب کنزالانساب در باب ذکر اولاد امام حسین(ع) چنین آورده‌اند که حضرت شش فرزند به نام‌های حضرت امام زین‌العابدین(ع)، حضرت علی‌اکبر(ع)، عبدالله(ع) و دختران زبیده خاتون(س) و فاطمه(س) داشتند.

بقعه بی‌بی زبیده خاتون(س) یکی از بقاع موجود در شهر ری است که از زمان ساخت تاکنون چندین بار بازسازی شده است.
از بیرون که نگاه می‌کنی سردری طلایی همراه با دو گلدسته نمایان است که توجه خیلی‌ها را به خـود جلب می‌کند. انتهای حیاط ساختمان اصلی امامزاده قرار دارد، از پله‌های ساختمان وارد قسمت اصلی امامزاده شدیم. درب ورودی بسیار قدیمی با خاتم‌های زیبایی تزئین شده که بیش از چند دهه از عمر آن می‌گذرد.

انتهای حیاط ساختمان اصلی امامزاده قرار دارد، به روبروی حرم که میرسی حوض هشت گوشی قرار دارد که در داخلش یک حوض دایره‌ای شکل است که پر است از ماهی‌های عید اهالی محل، در بالای حوض دایره‌ای، حوض کوچکتری قرار دارد که خدام با سلیقه، داخل آبش، گل‌هایی را شناور کرده‌اند.
بنا به گفته خادم امامزاده، این بنا ۴۰۰ سال پیش به دستور شاه سلطان حسین احداث شده است، رواق اصلی مربوط به عصر صفویه است و پله‌ها و ایوان‌ها در زمان قاجار به آن اضافه شده است.
لوحی در رواق حرم قرار دارد که در سال ۱۲۶۸ ه.ق، به دستور مادر ناصرالدین شاه برای این مکان تهیه شده است و بر روی آن با خط نستعلیق‌، شرح سفر بی‌بی شهربانو و دخترش‌ زبیده خاتون‌ و امام زاده قاسم (قاسم ثانی‌) روایت شده است‌، دری که به روی ضریح باز می‌شود، دری چوبی و منبت کاری است.

ضریح بی‌بی زبیده، از آن ضریح‌های چوبی قدیمی است، از آن‌ها که سردی و سختی فلز را ندارند، از آن‌ها که کمتر جایی می‌توانی پیدایشان کنی، تزئینات داخل حرم با تلفیقی از طیف‌های رنگ سبز، طلایی، آبی و سفید کار شده‌اند و نقاشی روی گچ‌ها به سبک گل لندنی و مربوط به دوره قاجار است.

اطراف ضریح پر است از در و پنجره، درهایی که به ایوان اصلی باز می‌شوند، روی ایوان که می‌روی تا دوردست‌ها آپارتمان‌ها را می‌بینی، نمی‌دانم آن موقع‌ها آدم‌های گذشته از اینجا که من ایستاده‌ام، چه منظره‌ای را تماشا می‌کردند…

آدرس بی بی زبیده شهر ری

تهران، شهر ری ، خیابان فدائیان اسلام بعد از پل سیمان حسین آباد بقعه مقدسه بی بی زبیده (قبل از چهار راه دیلمان نرسیده به سه راه ورامین )

 

bibizobid2

bibizobid3

bibizobid4

bibizobid5

bibizobid6

bibizobid7

bibizobid8

bibizobid9

یکی از بقاع موجود در شهر ری، بقعه زبیده خاتون، در ابتدای سه راه ورامین است. مردم عامی آن را به بی‏بی زبیده منسوب می‏دانند و معتقدند این بانو دختر حضرت امام حسین(ع) از بی‏بی شهربانوست، که به اتفاق مادر خویش به ری آمده و پس از مرگ، در این محل مدفون گردیده است.

در زیارت نامه، صاحب مرقد «بنت الحسین الشیهد و زوجه قاسم بن الحسن؛ یعنی، «فاطمه المقلب بزبیده خاتون» معرفی شده است.

بر دیوار رواق این بقعه لوحه‏‏ای نصب است، که در آن شرح سفر بی‏بی شهربانو و دخترش زبیده خاتون از کربلا به ری، و حوادثی که بر سرشان آمد، تا آنجا که قاسم ثانی فرزند قاسم بن حسن از زبیده خاتون ولادت یافت، و بعدها به دست کسان حجاج بن یوسف در قلعه شمیران مقتول، و در درج علیا در جنب راس پدر مدفون شد آمده است. تحقیق در این باب به مرحوم فاضل دربندی منسوب است.

امّا در اخبار چنین روایت کرده ‏اند، «شهربانو و زبیده خاتون، دختر امام حسین علیه‏السلام و قاسم ثانی در آن زمان که جناب سیّدالشهداء- علیه آلاف التحیّه و الثناء- وارد زمین کربلا شدند. بنا به وصیّت حضرت امام حسن علیه‏السلام دختر خود را عقد قاسم در آورد و این عقد روز قبل از عاشورا اتفاق افتاده و به قدرت خدای عزّ و جلّ، نطفه قاسم ثانی در رحم مبارک قرار گرفت، تا آنکه در روز عاشورا جمیع شهدا به فیض شهادت نایل شدند، به حکم ابن سعد معلون و لشکر کوفی و شام به جهت غارت و اسیری اهل بیت علیهم‏السلام به خیمه‏گاه ریختند.

حضرت سیدالشهدا علیه السلام را دختری به نام زبیده نبوده، و در منابع، تنها دو دختر به نام سکینه و فاطمه از آن حضرت مذکور افتاده، و مدفن هیچ یک از آن دو نیز در ری نبوده است.
در آن ساعت شهربانو با دختر خود زبیده خاتون هر دو بر اسب سواری جناب سیّدالشهدا علیه‏السلام سوار شده، رو به فرار سمت شهر ری روانه شدند. لشکر ابن سعد ملعون آنها را تعاقب نمودند، اسب به قدرت خدای تعالی در هوا پرواز کرد، چون مخالفان عقب می‏ماندند، اسب به روی زمین راه می‏رفت چون نزدیک می‏شدند در روی هوا راه می‏رفت تا به شهر ری رسیدند و از آنجا به سمت غاری فرود آمدند.

شهربانو بنالید که پروردگارا، کریما، رحیما، تو حال مرا می‏دانی. بعد از شهادت جناب سیّدالشهدا زندگی نمی‏خواهم موت مرا برسان و در این غار مرا ناپدید و مخفی نما تا چشم مخالفان بر من نیفتد. در غار به ساعت شکافه شد و شهربانو خواست در غار رود که زبیده خاتون دامان وی را گرفت و گفت: ای مادر، می‏روی و مرا به که می‏سپاری؟ شهربانو گفت: ای جان مادر، تو امانت از قاسم‏ داری، رخصت نیست که تو به این غار درآیی.

آنگاه شهربانو دختر خود را کنار گرفت و زارزار بگریست، پس مادر و دختر هر دو یکدیگر را وداع نموده و شهربانو در غار غایب شد و زیبده خاتون تنها و بی‏مونس و بی‏کس بماند.

شهربانو
اما روایت رسیده در آن زمان در اینکه در رودبار زنی بود از نسل عمّار یاسر و اسم او «رابعه»، چون بشنید زبیده خاتون دختر جناب سیّدالشهدا با مادرش شهربانو بعد از شهادت جناب ابی عبدالله به سمت ری آمده و شهربانو در ری وفات یافته و زبیده خاتون تنهاست، به محض شنیدن به تعجیل تمام خود را نزد زبیده خاتون رسانید، شب و روز مراقب احوال او بود تا وضع حمل نمود و آن طفل متولّد شد و بعد اسم او را قاسم ثانی نهادند.»

نتیجه ‏ای که از مطالب مذکور در مبحث بقعه بی‏بی‏ شهربانو و بی‏بی زبیده می‏توان گرفت بدین تخلیص است:

۱- به طور قطع، مسلم است که مادر حضرت سجاد دختر یزدگرد نیست.

۲- با تسلیم به اینکه این شاهزاده خانم ایرانی زوجه حضرت سیدالشهدا و مادر امام چهارم است، ثابت نیست که نام وی شهربانوست.

۳- مادر امام چهارم ، بنا به روایات اسناد مورد اعتماد، در نفاس آن حضرت در گذشته و در واقعه کربلا زنده نبوده است.

۴- بنا به آن دسته از اقوال که این بانو را در کربلا حاضر دانسته‏اند، وی در پایان فاجعه خود را در فرات غرق کرده، و در هیچ سند قدیمی مذکور نیست که از کربلا به ری آمده بوده است.

۵- نیز بی‏ بی‏ شهربانو را فرزندی جز امام چهارم ذکر نکرده‏اند.

۶- حضرت سیدالشهدا را دختری به نام زبیده نبوده، و در منابع، تنها دو دختر به نام سکینه و فاطمه از آن حضرت مذکور افتاده، و مدفن هیچ یک از آن دو نیز در ری نبوده است.

اینکه در زیارت نامه بی‏بی زبیده مذکور است: «فاطمه الملّقب به زبیده خاتون» ادعایی است که صحّت آن را سندی بایسته است.

اگر در این مکان بانویی به نام زبیده مدفون شده باشد، بی‏تردید وی زبیده خاتون دختر عمّ و زن ملکشاه، مادر برکیارق دختر یاقوتی بن داود است، که در ری حالتی کما بیش مشابه سیّده زن فخرالدوله داشت؛ و وی را به دستور موید الملک زندانی و سپس خفه کردند.

منبع : سایت امامزادگان و سی ایران

قبلی «
بعدی »