» » » » رصد خانه مراغه
کنفرانس های مرتبط با گردشگری
نهمین کنفرانس بین المللی برند دومین همایش ملی گردشگری جفرافیا ومحیط زیست پایدار
مطالب برتر
    نظر سنجی
    شما به کدامیک از انواع گردشگری بیشتر علاقمند هستید ؟

    0

    رصد خانه مراغه

     

    رصدخانه‌ی مراغه رصدخانه‌ای بود که در دوره‌ی هلاکوخان، به‌همت و زیر نظر خواجه‌نصیرالدین‌توسی در شهر مراغه (در 147 کیلومتریِ جنوب شهر تبریز) ساخته شد. این رصدخانه روی تپه‌ای در غرب مراغه قرار داشته است و امروز تنها پی‌های بخش‌های گوناگون و بخشی از سُدسِ سنگیِ آن بر جا مانده است.

    سدس، از ابزارهای ستاره‌شناسی برای اندازه‌گیری ارتفاع ستاره‌ها و سیاره‌ها، و یکی از ابزارهای اصلیِ رصدخانه‌ها پیش از اختراع تلسکوپ بود؛ که معمولاً به‌شکل کمانی از دایره (یک‌ششمِ دایره) ساخته می‌شد. هرچه شعاع این کمان بزرگ‌تر بود، اندازه‌گیری‌ها دقیق‌تر می‌شد.

     


    در دهه‌ی ۱۳۵۰ خورشیدی، زنده‌یاد دکتر پرویز ورجاوند و همکارانش به کاوش در محوطه‌ی این رصدخانه پرداختند و بخش‌های گوناگون آن را شناسایی کردند. بر پایه‌ی این کاوش‌ها، آشکار شد که ساختمان اصلی این رصدخانه به شکل برجی استوانه‌ای ساخته شده ‌بوده، و در ساختمان‌های کناری‌اش، یک کتابخانه و جایی برای اقامت کارکنان تخصیص داده شده بوده است.

    بر پایه‌ی یافته‌ها و منابع تاریخی، ساخت رصدخانه‌ی مراغه، به سفارش خواجه‌نصیرالدین ‌توسی و به فرمان هلاکوخان (نوه‌ی چنگیزخان مغول) روز سه‌شنبه، شانزدهم اردیبهشت سال 638 خورشیدی (مقارن با چهارم جمادی‌الاول سال 657 قمری) آغاز شد. نام معمار ساختمانِ گسترده و باشکوهِ رصدخانه‌ی مراغه را «فخرالدین ابوالسعادات احمدبن‌عثمان مراغی» گفته‌اندة، که از معمارانِ چیره‌دستِ آن
    دوره بود و بر پایه‌ی نقشه‌ی آماده‌شده از سوی خواجه‌نصیر توسی، بنای شکوهمندِ رصدخانه را بر بلندای تپه‌ای در شمال‌غربی مراغه ساخت. تکمیل شدنِ ساختمانِ رصدخانه پانزده سال طول کشید.

    رصد خانه مراغه

     

     

    هولاکو برای نگه‌داری این سازمان پژوهشی، موقوفه‌های ویژه‌ای در نظر گرفته بود. به فرمان هلاکو، کتاب‌ها و اسباب و ابزارهای علمی و نجومی بسیار که از فتح بغداد به دست آمده بود، به آن‌جا منتقل و متـمرکز گردید.
    کتابخانه‌ای دربردارنده‌ی ۴۰۰هزار جلد کتاب و ابزارهای اخترشناسی، از جمله ذات‌الربع دیواری به شعاع ۴۳۰ سانتی‌متر، حلقه‌دار، (ذات‌الحلق)، حلقه‌ی انقلابی، حلقه‌ی اعتدالی و حلقه‌ سموت نیز برای این پژوهشگاهِ مدرنِ آن روزگار فراهم شده بودند. در همین‌جا بود که زیج ایلخانی به‌سال ۶۷۰ هجری (۱۲۷۶ میلادی) پرداخته و آماده شد.

    رصدخانه‌ی مراغه تنها برای رصد ستارگان نبود؛ یک سازمان علمی گسترده بود که بیش‌ترِ شاخه‌های دانش در آن درس داده می‌شد و نام‌دارترین دانشمندان آن روزگار ـ همچون قطب‌الدین شیرازی، کاشف دلیل اصلی شکل‌گیریِ رنگین‌کمان ـ در آن‌جا گرد آمده بودند. همچنین، از آن رو که در آن زمان میان چین و ایران در پی استیلای مغولان بر هر دو سرزمین، ارتباط و مراوده‌ی علمی برقرار شده ‌بود، دانشمندان چینی ـ از جمله کسی به‌نام فائو مون‌جی ـ در این
    پژوهشگاه فعالیت داشتند. در همان دوره، فیلسوف و فرهنگ‌نامه‌نویسِ مسیحی ـ ابن‌العبری ـ هم در این رصدخانه به درس ‌دادنِ کتاب‌های «اصول اقلیدس» و «المجسطی بطلمیوس» سرگرم بود.

    خواجه نصیرالدین توسی «زیج ایلخانی» را از روی رصدهای انجام‌گرفته در رصدخانه‌ی مراغه تدوین کرد ‌و ساخت و پرداخت. زیج ایلخانی سده‌ها از اعتباری ویژه در بسیاری از سرزمین‌های آن روزگار ـ از آن میان، در چین ـ برخوردار بود و در سال ۱۳۵۶ میلادی (۳۰۰ سال پس از مرگ توسی) به زبان لاتینی ترجمه و در اروپا منتشر شد. قدیمی‌ترین نسخه‌ی این زیج در کتابخانه‌ی ملی پاریس نگه‌داری می‌شود.

     


    این مجموعه تا سال 703 هجری آباد بوده، اما پس از آن، بر اثر زمین‌لرزه‌های سخت و بی‌توجهی حکام رو به ویرانی گذاشت. آن‌گونه که از
    قرائن و شواهد تاریخی برمی‌آید، این بنا تا زمان «سلطان محمّد خدابنده» رونق داشته و دانشوران در آن‌جا به کار پژوهش سرگرم بوده‌اند. زمانِ دقیقِ ویرانیِ آن هنوز مشخص نشده است، ولی در نوشته‌های «حمدالله مستوفی»، در سال 720
    قمری به ویران بودن آن اشاره شده است.

    گفتنی‌ست، رصدخانه‌ی مراغه 167 سال پیش از ساخته شدنِ رصدخانه‌ی سمرقند برپا شد و در روزگارِ آبادانی، یکی از معتبرترین رصدخانه‌های جهان بود. در آن زمان، به فرمان «قوبیلای قاآن»، امپراتور چین و برادر  هلاکوخان، کارشناسانی برای آموزش و الگوبرداری از رصدخانه‌ی مراغه به این شهر آمدند، و پس از بازگشت به چین، رصدخانه‌ای به تقلید از رصدخانه‌ی مراغه ساختند. افزون بر رصدخانه‌ی چین، رصدخانه‌های سمرقند، استانبول و هند نیز با الگوبرداری و از روی رصدخانه‌ی مراغه ساخته شده‌اند.

    یونسکو، سازمان علمی ـ فرهنگی ملل متحد، به پاس همین نقش ارزنده در شکوفاییِ دانش بشر، سال 2008 میلادی را «سال جهانی رصدخانه‌ی مراغه» نامیده بود.

    رصد خانه مراغه

     


    گردآوری و انتشار : پایگاه تخصصی گردشگری ایران



    تگ‌ها: رصد خانه مراغه عکس رصدخانه مراغه رصدخانه هلاکوخان مراغه دیدنی های مراغه

    مطالب مرتبط:

    • گنبد کبود مراغه گنبد کبود از بناهای دورهٔ سلجوقیان در شهر مراغه می‌باشد. تزیینات به‌کار رفته در این بنا در مقایسه با سایر بناهای دورهٔ سلجوقیان وایلخانان مغول کم‌نظیر است. دربارهٔ زمان احداث گنبد کبود نظرات
    • آرامگاه اوحدی در مراغه مقبرهٔ رکن‌الدین ابوالحسن مراغی در باغی متعلق به فرقه‌ای از اهل حق مراغه قرار دارد. این مقبره در سال ۱۳۵۲ تجدید بنا شد، این عملیات شامل ساخت گنبدی از بتون آرمه (سنگ مقبره قبلی به موزهٔ آرامگاه
    • برج مدور مراغه برج مدور از بناهای ساخته‌شده در دورهٔ سلجوقیان در شهر مراغه می‌باشد که در فاصلهٔ ده متری شمال گنبد کبود قرار گرفته‌است. برروی کتیبهٔ برج به خط کوفی تاریخ احداث بنا سال ۵۶۳ هجری می‌باشد؛ ولی
    • قلعه گویجه این قلعه از لحاظ ابعاد کوچک است و به دست انسان ساخته نشده است و حاصل توده‌ای  طبیعی می‌باشد و انسان‌ها با استفاده از لاشه سنگ‌ها سوراخ‌ها و راه‌های آن را به بیرون بسته‌اند. در این قلعه
    • آشنایی با نقش رستمنقش رستم نام مجموعه‌ای باستانی در روستای زنگی‌آباد واقع در شمال شهرستان مرودشت استان فارس ایران است که در فاصلهٔ ۶ کیلومتری از تخت جمشید قرار دارد. این محوطهٔ باستانی یادمان‌هایی از عیلامیان،
    بازدید کننده عزیز, شما هنوز به عضویت سایت در نیامده اید.
    پیشنهاد می کنم در سایت ثبت نام کنید و یا وارد سایت شوید.
    افزودن دیدگاه
    نام:*
    ایمیل:
    متن نظر:
    • bowtiesmilelaughingblushsmileyrelaxedsmirk
      heart_eyeskissing_heartkissing_closed_eyesflushedrelievedsatisfiedgrin
      winkstuck_out_tongue_winking_eyestuck_out_tongue_closed_eyesgrinningkissingstuck_out_tonguesleeping
      worriedfrowninganguishedopen_mouthgrimacingconfusedhushed
      expressionlessunamusedsweat_smilesweatdisappointed_relievedwearypensive
      disappointedconfoundedfearfulcold_sweatperseverecrysob
      joyastonishedscreamtired_faceangryragetriumph
      sleepyyummasksunglassesdizzy_faceimpsmiling_imp
      neutral_faceno_mouthinnocent
    کد را وارد کنید: *
    عکس خوانده نمی شود

    Powered by VandaCO © 2014
    Vanda Co Vanda Co